กรมวิทยาศาสตร์บริการ จับมือ นาโนเทค สวทช. พัฒนามาตรฐานชุดตรวจสารปนเปื้อนในน้ำ นำร่อง “ChemSense” ยกระดับความเชื่อมั่นนวัตกรรมไทย
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) เดินหน้าขับเคลื่อนการพัฒนามาตรฐานสำหรับนวัตกรรมไทย ร่วมกับ ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เพื่อยกระดับมาตรฐาน ชุดตรวจสารปนเปื้อนในน้ำและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่มีความต้องการใช้งานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในปัจจุบัน โดยเลือก “ชุดตรวจวัดสารเคมีในน้ำ ChemSense” เป็นกรณีศึกษาในการจัดทำข้อกำหนดคุณลักษณะสำหรับมาตรฐานชุดตรวจ นำร่องด้วย ชุดตรวจแมงกานีสในน้ำ คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2569 ก่อนขยายไปยังชุดตรวจอื่น ๆ ในกลุ่ม ChemSense เช่น เหล็ก ฟลูออไรด์ และทองแดง รวมถึงชุดตรวจโลหะหนักในน้ำ M Sense เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผลงานนวัตกรรมไทย และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในเวทีการค้าโลกอย่างยั่งยืน
ดร.อรวรรณ ปิ่นประยูร ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนามาตรฐานและตรวจสอบรับรอง กรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) กล่าวว่า วศ. ในฐานะองค์กรกำหนดมาตรฐาน (Standards Developing Organizations: SDOs) มีบทบาทสำคัญในการพัฒนามาตรฐานสำหรับผลิตภัณฑ์นวัตกรรมให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เพื่อสนับสนุนให้นวัตกรรมไทยมีมาตรฐานรองรับ เกิดความเชื่อมั่นต่อผู้ใช้งาน และสามารถต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้อย่างเป็นรูปธรรม
ทั้งนี้ การจัดทำมาตรฐานสำหรับ ชุดตรวจไอออนแมงกานีสในน้ำ ขณะนี้ได้กำหนดคุณลักษณะเบื้องต้นแล้ว และอยู่ระหว่างการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (ประชาพิจารณ์) โดยคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2569 จากนั้น วศ. มีแผนขยายการจัดทำมาตรฐานไปยังชุดตรวจอื่น ๆ ในกลุ่ม ChemSense และชุดตรวจโลหะหนักในน้ำ M Sense เพื่อรองรับการใช้งานด้านการตรวจสอบคุณภาพน้ำและสิ่งแวดล้อมที่เพิ่มขึ้น
ด้าน ดร.วีรกัญญา มณีประกรณ์ ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยวัสดุตอบสนองและเซ็นเซอร์ระดับนาโน ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ กล่าวว่า นาโนเทคได้พัฒนา ชุดตรวจวัดสารเคมีในน้ำ ChemSense ซึ่งเป็นชุดตรวจโลหะและสารเคมีปนเปื้อนในน้ำ อาทิ แมงกานีส ทองแดง เหล็ก และฟลูออไรด์ เพื่อแก้ปัญหาข้อจำกัดของการตรวจสอบคุณภาพน้ำที่มักใช้เวลานานและมีต้นทุนสูง โดยชุดตรวจดังกล่าวสามารถใช้งานได้ง่าย เพียงเก็บตัวอย่างน้ำ เติมน้ำยาทดสอบ และรอผลประมาณ 1–3 นาที ก็สามารถทราบผลได้
นอกจากนี้ ยังได้ร่วมกับศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) พัฒนาอุปกรณ์ DuoEye Reader ซึ่งเป็นอุปกรณ์ IoT สำหรับประมวลผลปริมาณโลหะปนเปื้อนในน้ำและแสดงผลแบบ Real-time โดยนวัตกรรมดังกล่าวมีสิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรหลายรายการ และผ่านการรับรองความถูกต้องแม่นยำจากสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ
ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนบทบาทสำคัญของ กรมวิทยาศาสตร์บริการ ในการพัฒนามาตรฐานด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อสนับสนุนให้ผลงานวิจัยของไทยสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง สร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้ และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของประเทศในระยะยาว
#กรมวิทยาศาสตร์บริการ #กระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม #MHESI #กระทรวงอว #อว #วิจัยและนวัตกรรม #อุดมศึกษา #มาตรฐาน #ความร่วมมือ