THEOS-3: ดาวเทียมที่คนไทยมีส่วนร่วมมากที่สุดในประวัติศาสตร์

GISTDA นำวิศวกรไทยออกแบบ ผลิตและพัฒนาซอฟต์แวร์ดาวเทียมสำรวจโลกเพื่อวางรากฐานระบบนิเวศอวกาศที่ยั่งยืน

กรุงเทพมหานคร — [7 กรกฎาคม พ.ศ. 2569]

สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยความก้าวหน้าโครงการ THEOS-3 ดาวเทียมสำรวจโลกของประเทศไทย ซึ่งนับเป็นโครงการพัฒนาดาวเทียมที่มีการมีส่วนร่วมของบุคลากรไทยมากที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยเป็นการต่อยอดองค์ความรู้และประสบการณ์จากโครงการ THEOS-2A สู่การพัฒนาดาวเทียมที่วิศวกรไทยมีบทบาทสำคัญในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การออกแบบภารกิจ การผลิตโครงสร้าง การพัฒนาวงจรอิเล็กทรอนิกส์และซอฟต์แวร์ควบคุมดาวเทียม ไปจนถึงการพัฒนาระบบสถานีภาคพื้นดินแบบครบวงจร

โครงการ THEOS-3 มุ่งสร้างความเข้มแข็งให้ประเทศไทยใน 3 ด้านสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาบุคลากร การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน และการพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศ โดยตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาได้มีการถ่ายทอดองค์ความรู้และพัฒนาศักยภาพบุคลากรไทยกว่า 1,000 คน ครอบคลุมวิศวกร นักศึกษา และคณาจารย์จากสถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศ พร้อมทั้งยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านอวกาศ อาทิ ห้องคลีนรูม อุปกรณ์ทดสอบ และระบบซอฟต์แวร์ที่จำเป็นสำหรับการประกอบและทดสอบดาวเทียมภายในประเทศ

นอกจากนี้โครงการยังส่งเสริมให้ผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุตสาหกรรมอวกาศผ่านการพัฒนามาตรฐานการผลิตในระดับ Space-grade เพื่อสร้างโอกาสในการแข่งขันและขยายตลาด สู่ระดับสากลในอนาคต

ด้านการนำข้อมูลดาวเทียมไปใช้ประโยชน์ THEOS-3ได้รับการออกแบบจากความ ต้องการของหน่วยงานภาครัฐและภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกว่า 30 หน่วยงาน โดยมุ่งสนับสนุนภาค เกษตรกรรม การบริหารจัดการภัยพิบัติ และการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อาทิ การประเมินความชื้นในดิน การติดตามและประเมินคาร์บอนเครดิต การวิเคราะห์พื้นที่สีเขียว การติดตามจุดกักเก็บความร้อนในเขตเมือง และการประเมินดัชนีความแห้งแล้งในพื้นที่ เกษตรกรรม

ปัจจุบันโครงการมีความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง โดยอุปกรณ์ต้นแบบระดับ Engineering Model (EM) ชุดแรก ซึ่งประกอบด้วยระบบประมวลผลดาวเทียม ระบบจัดการข้อมูลภารกิจ และระบบกล้องถ่ายภาพหลัก ได้ถูกส่งถึงประเทศไทยเป็นที่เรียบร้อยแล้ว  ขณะนี้ทีมวิศวกรไทยอยู่ระหว่างดำเนินการทดสอบสมรรถนะของอุปกรณ์ในระดับ Unit-level เพื่อยืนยันความพร้อมก่อนเข้าสู่กระบวนการบูรณาการร่วมกับระบบซอฟต์แวร์ที่พัฒนาโดยบุคลากรไทย

สำหรับอุปกรณ์ Engineering Model (EM) ชุดถัดไปมีกำหนดส่งมอบในช่วงเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม พ.ศ. 2569 ซึ่งจะเป็นอีกก้าวสำคัญของโครงการ ก่อนเข้าสู่กระบวนการประกอบและทดสอบดาวเทียมทั้งระบบ (Flat Sat) ภายในห้องคลีนรูมของศูนย์ประกอบและทดสอบดาวเทียมแห่งชาติ (NAIT) ภายในไตรมาสที่ 2 ปี พ.ศ. 2570

THEOS-3 ถือเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญของประเทศไทยในการก้าวจากผู้ใช้เทคโนโลยี อวกาศสู่การเป็นผู้พัฒนาและเจ้าของเทคโนโลยีอวกาศด้วยตนเอง สร้างความมั่นคงด้านข้อมูล ของประเทศ ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และวางรากฐานสำคัญสู่การเติบโตของ เศรษฐกิจอวกาศไทยในอนาคต

เกี่ยวกับ GISTDA

สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม — www.gistda.or.th